Konferenca e tetë ministrore e pyjeve të Evropës

E ARDHMJA QË DUAM

PYJET QË NA DUHEN

U zhvillua në Bratislavë në prill të këtij viti (14 – 15 prill) Konferenca e Tetë Ministrore e Pyjeve të Evropës e cila adresoi  çështje me rëndësi më të lartë politike në lidhje me sfidat aktuale me të cilat përballen pyjet evropiane dhe sektori i pyjeve, përfshirë rolin e tyre në përshtatjen e ndryshimeve klimatike.  Samiti ndërqeveritar me temë: E ardhmja që duam;  Pyjet që na duhen, synonte të merrte angazhime politike nga vendet në Evropë dhe Bashkimin Evropian mbi kornizën strategjike dhe veprimet drejt menaxhimit të qëndrueshëm të pyjeve në Evropë për këtë dekadë. E planifikuar të zhvillohej në tetor 2020 por e shtyrë për shkak të pandemisë COVID 19, konferenca u zhvillua duke zbatuar dhe respektuar rregullat dhe kufizimet e distancimit fizik në lidhje me pandeminë. Vizioni për pyjet evropiane 2030 zuri vendin kryesor në deklaratën ministrore të Bratislavës ku ndër të tjera u theksua:

– Ndarja e vizionit se pyjet evropiane menaxhohen në mënyrë të qëndrueshme për të qenë elastike, të shëndetshme, produktive dhe shumëfunksionale dhe të kontribuojmë në zhvillimin e qëndrueshëm duke siguruar përfitimet ekonomike, sociale, mjedisore dhe kulturore për brezat e tanishëm dhe ata të ardhshëm. Në të njëjtën kohë të njihet roli dhe rëndësia e drurëve pyjorë jashtë pyjeve në zonat rurale dhe urbane.

-Njohja e rolit kryesor të pronarëve dhe menaxherëve të pyjeve publike dhe private në arritjen e këtij vizioni.

-Pranimi i rëndësisë së përfshirjes së palëve të interesit në realizimin e këtij vizioni.

-Mbështetja e kërkimit pyjor dhe komunikimit të njohurive të bazuara në prova mbi pyjet dhe menaxhimin e qëndrueshëm të pyjeve në dritën e nevojave dhe shqetësimeve të shoqërisë, në mënyrë që të sigurohet mbështetje e gjerë publike për këtë vizion.

 Qëllimet për pyjet evropiane dhe synimet evropiane të 2030

 Të vazhdohet të zbatohet menaxhim i qëndrueshëm i pyjeve dhe qasja që lehtëson adaptimin e vazhdueshëm ndaj ndryshimit të kushteve mjedisore dhe shoqërore  me kërkesat për pyjet.

Të afirmohen dhe të ruhen qëllimet ekzistuese për pyjet evropiane dhe për të azhornuar qëllime të tjera.

Synimet evropiane që duhet të arrihen deri në vitin 2030 duke ilustruar vizionin e përbashkët dhe të qëndrueshëm të menaxhimit të pyjeve:

I. Nënshkruesit do zhvillojnë dhe zbatojnë programe kombëtare pyjore të tyre ose ekuivalente, në përputhje me vizionin dhe qëllimet e përbashkëta dhe qasjen pan-evropiane ndaj programeve kombëtare të pyjeve
II. Në adresimin e çështjeve të reja, njohuritë mbi pyjet të përmirësohen përmes kërkimit, edukimit, inovacionit, shkëmbimit të informacionit dhe komunikimit.
III. Në përgjigje të objektivave politikë për klimën dhe bio-ekonominë rrethore, të punohet për sekuestrimin dhe depozitimin e karbonit në pyje, si dhe zëvendësimin e materialeve të drurit me burime të energjisë së rinovueshme.
IV. Vlera e shërbimeve të ekosistemit pyjor në të gjithë Evropën të vlerësohet me qëllim
për të përdorur qasjet standarde të vlerësimit dhe gjithnjë e më shumë të reflektohen në politikat përkatëse kombëtare dhe instrumentet e bazuara në treg, si pagesat për shërbimet e ekosistemit.
V. Nënshkruesit të zbatojnë strategji për pyjet dhe adaptimin e ndryshimeve klimatike përmes programeve ose ekuivalenteve të tyre pyjore dhe instrumenteve të tjerë përkatës të përshtatshme, duke përdorur mekanizmat përkatës financiarë.
VI. Shkalla e humbjes së biodiversitetit pyjor dhe e habitatit të jetë afër zeros; të merren masa për të ndaluar dhe për të zvogëluar copëtimin e pyjeve duke punuar për përmirësimin e pyjeve të degraduara.
VII. Roli i pyjeve dhe menaxhimi i tyre i qëndrueshëm në luftimin e degradimit të tokës dhe
shkretëtirëzimi të njihet plotësisht dhe pyjet gjithashtu të menaxhohen për këtë qëllim.
VIII. Nënshkruesit të ndjekin politika dhe të marrin masa të cilat sigurojnë një rritje të konsiderueshme në përfitime ekonomike dhe kulturore, veçanërisht për shëndetin e njeriut, jetesën, zhvillimin rural dhe punësimin në pyje.
IX. Masat efektive të merren në nivele rajonale, nën-rajonale dhe kombëtare për të eleminuar prerjet e paligjshme dhe tregëtia e drurit të kontrollohet në Evropë dhe në të gjithë botën.
X. Të njihet dhe vlerësohet plotësisht roli i pyjeve urbane dhe periferike si dhe drurëve urbanë në ofrimin e përfitimeve nga publiku dhe bërja e qyteteve evropiane të gjelbër të qëndrueshme dhe elastike.

Veprimet kombëtare dhe pan-evropiane

-Të eksplorojnë së bashku masat për të përmirësuar monitorimin e progresit drejt synimeve të mësipërme dhe të raportohet në një nga konferencat e ardhshme ministrore mbi zbatimin e veprimeve për t’u arritur.

-Të promovojë dhe të mbështesë më tej kërkimin dhe zhvillimin ndërdisiplinor, inovacionin, përfshirë dixhitalizimin në lidhje me pyjet, menaxhimin e qëndrueshëm të pyjeve dhe sektor i bazuar, duke kontribuar në një bio-ekonomi të qëndrueshme rrethore që adreson ndryshimin e klimës dhe menaxhimin e rrezikut nga katastrofat, ruajtjen e biodiversitetit dhe zhvillimin e aspekteve sociale të pyjeve.

-Të njohë plotësisht rolin thelbësor të një menaxhimi të qëndrueshëm, të larmishëm gjenetikisht dhe të shëndetshëm të pyjeve në lidhje me ruajtjen e larmisë biologjike dhe përdorimin e qëndrueshëm të tij.

-Të njohë nevojën për ruajtje dhe shfrytëzim dinamik të burimeve gjenetike të drurëve pyjorë dhe menaxhimin e popullatave të specieve të drurëve pyjorë për prodhimin e materiale të riprodhimit pyjor dhe të vazhdojë bashkëpunimin pan-evropian mbi burimet gjenetike pyjore përmes ‘EUFORGEN’

-Për të rritur atraktivitetin e punësimit, nevojitet promovimi i sektorit me bazë pyjore në tregun e punës, i të ardhurave, i standardeve adekuate të shëndetit dhe sigurisë, sigurimi dhe promovimi i ekuilibrit gjinor.

-Të promovojë bashkëpunim të zgjeruar me sektorin e arsimit në mënyrë që të identifikojë aftësitë dhe profilet e kualifikimit të kërkuara nga tregjet e punës, ndërsa riorganizojnë arsimin në pyje dhe trajnim për të përmbushur nevojat dinamike të sektorit pyjor dhe për të siguruar një kualifikim të lartë fuqia punëtore në planin afatgjatë.

-Të punojmë më tej në vlerësimin e shërbimeve të ekosistemit pyjor dhe në eksplorimin e politikave të mundshme dhe instrumentet, përfshirë tregun e bazuar, veçanërisht ato që shpërblejnë sigurimin e tyre, ndërsa duke marrë parasysh veçantitë dhe nevojat rajonale, ndryshimet në legjislacionin kombëtar dhe kur është e zbatueshme, ekzistenca e të drejtave tradicionale të pronarëve dhe qytetarëve.

-Për të promovuar më tej rolin e rëndësishëm të pyjeve, sektorin e bazuar në pyje dhe kur është e nevojshme në politikat e zhvillimit rural dhe në politikat e tjera ndër-sektoriale që ndikojnë në mirëqenien rurale, duke adresuar braktisjen e tokës si një problem që merr zgjidhje me pyllëzime të qëndrueshme, ripyllëzim dhe përmirësim të pyjeve duke ndikuar në ekuilibrat demografikë.

-Të promovojë zhvillimin e një bio-ekonomie rrethore ku pyjet kontribuojnë ndër të tjera, produkte inovative me bazë bio, produkte druri me jetë të gjatë dhe produktet pyjore jo drusore.

-Të promovojë dhe të përdorë një dialog proaktiv të politikës shkencore për të informuar më tej vendimmarrësit.

-Të rritet ndërgjegjësimi për rëndësinë, rolin dhe përfitimet e shumta  për të menaxhuar në mënyrë të qëndrueshme pyjet për shoqërinë në përgjithësi dhe në arritjen e zhvillimit të qëndrueshëm, ndër të tjera , përmes forcimit të dialogut me shoqërinë në mënyrat më efektive.

-Për të forcuar më tej dialogun dhe përfshirjen e shumë palëve duke përfshirë popujt indigjenë dhe bashkësitë lokale, duke i kushtuar vëmendje të veçantë grupeve të margjinalizuara dhe duke integruar një perspektivë gjinore si një qasje ndërsektoriale, si dhe për të forcuar bashkëpunimin ndërsektorial, në veçanti me turizmin, kujdesin shëndetësor dhe sektorët e planifikimit të përdorimit të tokës.

-Të vazhdojmë të punojmë në kriteret dhe treguesit pan-vropianë për menaxhimin e pyllit të qëndrueshëm në bashkëpunim me të gjithë partnerët përkatës, me synimin për të zbatuar më tej dhe për të forcuar monitorimin, raportimin dhe vlerësimin e burimeve pyjore në Evropë.

-Të vazhdojë raportimi rregullisht i të dhënave bazuar në kriteret dhe treguesit pan-evropianë për menaxhimin e qëndrueshëm të pyjeve dhe sigurimin e një pamjeje gjithëpërfshirëse të pyjeve evropiane në raportin tjetër “Pyjet e Shteteve të Evropës”

-Të vazhdojmë të punojmë dhe të sigurojmë udhëzime mbi temat përkatëse të politikave si dhe në çështje që dalin në lidhje me pyjet dhe sektorin e bazuar në pyje, ndërsa duhet të promovojmë politikat koherente, sinergjitë dhe përmirësimin e komunikimit.

-Të forcohet bashkëpunimi ndërsektorial dhe ndërkufitar për mbrojtjen e pyjeve të Evropës nga dëmtimet e kërcënimet ndërkufitare.

-Të përqëndrojmë punën në nivelin pan-evropian në periudhën e ardhshme të programimit me mbështetjen e Njësisë Ndërlidhëse dhe të udhëhequr nga Komiteti i Përgjithshëm Koordinues për përshtatjen e pyjeve ndaj ndryshimeve klimatike dhe rolit të tyre në zbutjen e ndryshimeve klimatike, në ruajtjen e biodiversitetit, duke lehtësuar zhvillimin e bio-ekonomie të qëndrueshme rrethore dhe në promovimin e vendeve të gjelbra dhe sektorit të bazuar në punësimin në pyje.

-Të vazhdohet dhe të forcohet më tej, sipas rastit, bashkëpunimi dhe sinergjia me Forumin e Kombeve të Bashkuara për Pyjet (UNFF) dhe aktorëve të tjerë relevantë ndërkombëtarë, të përfshirë në proceset mbi kriteret dhe treguesit për menaxhimin e qëndrueshëm të pyjeve.